بوچیا، ورزشی ناشناخته



بدون شک نام ورزش بوچیا برای شما آشنا است چرا که ممکن است بارها نام این ورزش را در خبرها شنیده باشید .اما شاید بیشترین اطلاعاتی که در مورد آن داشته باشید این است که این ورزش ویژه جانبازان و معلولان است و در این مجال تلاش می شود که آشنایی بیشتری با جزییات این ورزش پیدا کنید.
به گزارش حیات، بوچیا (boccia ) نوعی ورزش تفریحی ویژه معلولان جسمی که به همت فدراسیون ورزش های جانبازان ومعلولان کشور به نهاد ها و سازمان های ذی ربط معرفی و در حال گسترش است و در مقایسه با دیگر ورزش ها دارای ویزگی هایی است که توانسته است نظر متخصصین ورزش معلولان رااز ابعاد مختلف مورد بررسی قرار دهد و از طرفی موجب برابری فرصت ها نه فقط در مقایسه با تمامی افراد جامعه بلکه حتی برابری بین معلولان جسمی، حرکتی شود. منظور از برابری بین معلولان جسمی حرکتی این است که با توجه به طبقه‌بندی انواع معلولیت‌ها، افراد معلول نیز تفاوتهای خاص خود را دارند و اغلب همه‌ی ورزش‌ها شامل همه افراد معلول نمی شود. از این حیث بایستی متناسب با توانائی‌ها و نیازها و علائق آن‌ها که هم سازگار با مشکلات عمومی و فردی آن‌ها باشد و هم دسترسی به آن فعالیت‌ برای آن‌ها آسان و با حداقل مشکلات باشد را فراهم نمود. در این بین ورزش بوچیا یکی از ورزش‌هایی می‌باشد که حتی ناتوان‌ترین افراد معلول هم می‌توانند در آن بازی عضو و حتی تا سطح مسابقات بین‌المللی و جهانی نیز راه پیدا کنند. با این وصف ما می‌توانیم ناتوان‌ترین افراد معلول را نیز مشمول اهداف توانبخشی کنیم. چرا که معلولیت هم بر سرنوشت فرد و هم بر کل جامعه اثر می‌گذارد و پدیده‌ای است اجتماعی در ابعاد وسیع خود که از دید توانبخشی در بردارنده مفهوم بازگشت فرد به جامعه را دارااست و فلسفه‌ی توانبخشی هم بر همین اصل استوار است که تقویت و پرورش عضو معلول به وسیله جایگزینی و حمایت دیگر عضو‌های فرد. و در نگاهی وسیع‌تر تقویت و پرورش فرد معلول به وسیله تطبیق‌سازی محیط و حمایت‌های افراد جامعه. در حقیقت این همان معنای در کنار آنها بودن و امید بخشیدن و آماده کردن آنان به زندگی در جامعه و متقابلاً آماده نمودن جامعه برای پذیرش فرد معلول به عنوان یک عضو و شهروند با استفاده از فرصت های برابر است.
با توجه به اشاره‌ای که در ابتدای مطلب در مورد ورزش بوچیا شد لازم است که جهت اطلاعات بیشتر در خصوص تاریخچه و چگونگی ورود این بازی به ایران و همچنین شیوه و مقررات آن آشنایی بیشتری کسب شود
تقریباً چیزی حدود 30 سال از تعاریف هیات‌های ورزشی ایرانی و به ویژه بعد از انقلاب کشورمان می‌گذرد که ازاین ورزش یاد شده در حالی که مسابقات CP-ISRA با عنوان مسابقات رابین هود که مخصوص ورزشکاران CP )فلج مغزی) بوده هر سال درکشور انگلیس اجرا شده است. و اما در سال 1380 زمزمه راه‌اندازی این بازی در بین مسئولین و کارشناسان ذیربط مطرح شد که در نتیجه آن با باشگاه کهریزک هماهنگی لازم در خصوص راه‌اندازی آن و در نهایت مسابقات جشنواره میلاد کوثر برای اولین بار به شکل نمادین برگزار شد. این مسابقه در آکادمی ملی المپیک انقلاب و با تعداد 20 ورزشکار برگزار شد که به دنبال آن در بعضی از استانهای کشور هم معرفی و چندین بار دوره‌های آموزش توجیهی و بالاخره یک دوره بین المللی تحت نظر کمیته پاراالمپیک و با همت فدراسیون ورزش‌های جانبازان و معلولان کشور در سال 1383 برگزار و آموزش‌‌های مربیگری، داوری و کلاس بندی پزشکی ارائه شد.
دومین دوره مسابقات کشوری در سال 1384 با حضور استانهای تهران و خراسان و سومین دوره مسابقات بوچیا که جامعیت و گستردگی بیشتری داشت در شهرستان شهریار و با حضور 6 استان و با شرکت 54 نفر ورزشکار آقا و 26 نفر ورزشکار خانم برگزارشد. این مسابقات اولین رویداد آسیایی جهت اعزام به مالزی و اولین رویداد بین المللی ورزش بوچیا بود که طی آن گرچه نتوانستند مقامی کسب کنند اما تجربیات موفقی را به دست آوردند از جمله اینکه این ورزش نیاز به درک شرایط خاص خود و حمایت‌های بیشتر از طرف مسئولین و عزیزان ذیربط دارد. شایان ذکر است برخی هیات‌های استان‌های کشور هم پیگیری بیشتری در جهت معرفی این ورزش و شناخت این ورزشکاران نمودند بویژه هیات ورزش‌های جانبازان و معلولان استان تهران که تلاش چشمگیری در این راستا نمودند تا آنجا که با هماهنگی مدیریت آموزش و پرروش استثنایی تهران در دو آموزشگاه توانخواهان (دخترانه) و آموزشگاه سروش (پسرانه) برای نخسیتن‌بار راه‌اندازی شد. البته کوشش‌های بی دریغ اولیاء و دانش‌آموزان در جهت پیشبرد این ورزش بی‌تأثیر نبوده است که به نظر اگر هر سه رأس مثلث هماهنگی بیشتری باهم داشته‌ باشند مسلماً به نتایج و تأثیرات مطلوب این ورزش در سلامت فرد و خانواده و جامعه و آموزش و پرورش موفق‌تر خواهیم رسید.
مفاهیم اخلاقی و روح بازی بوچیا همانند بازی تنیس می‌باشد از حضور تماشاگران در این مسابقات استقبال می‌شود که به سه شیوه‌ی انفرادی، دونفره و تیمی و توسط بازیکنان دارای کلاس CP1 و CP2 و یا بازیکنانی که با کمک رمپ و طبق کلاس‌بندی CP-ISRA طبقه‌بندی انجام می شود. فضا و شیوه کلی بازی ابعاد زمین بازی در اندازه‌های6×5/12 متر می‌باشد و تعداد توپ‌های مورد نیاز بازی، دو سری 6 تایی آبی و قرمز و یک توپ سفید با عنوان جک یا نشانه که مجموعاً روی هم 13 عدد توپ می‌شوند. وزن هر توپ حدوداٌ 275 گرم و محیط آن 270 میلی‌متر است که در ابتدا داور با پرتاب سکه جهت انتخاب توپ جک و قرمز توسط یکی از دو گروه شرکت کننده، بازی را آغاز می‌کند.
شیوه کلی بازی به این صورت است که یکی از گروه‌ها توپ سفید را به نقطه‌ی دلخواه و با شرایط مساعد خود پرتاب می‌کند و سپس توپ رنگی خود را هر چه نزدیکتر به سمت توپ سفید(جک) پرتاب می‌کند و وقتی نوبت بازیکن مقابل رسید او نیز باید سعی کند که توپ رنگی خود را خیلی نزدیکتر از توپ‌های بازیکن مقابل پرتاب کند و در غیر این صورت توپ‌های بیشتری را از دست خواهد داد و در نهایت امتیاز کمتری کسب می‌کند...
این بازی به سه شیوه انفرادی، دو نفره و تیمی برگزار می شود که شیوه انفرادی شامل چهار دور بازی می‌شود و از هر تیم فقط یک نفر شرکت می‌کند و به هر نفر یا هر بازیکن 6 توپ داده می‌شود.شیوه دو نفره شامل چهار دور بازی می‌شود و از هر تیم دو نفر شرکت می‌کند و به هر نفر بازیکن سه توپ داده می‌شود و بخش تیمی، یک بازی تیمی شامل شش دور بازی می‌شود. و از هر تیم سه نفر شرکت می‌کند و به هر بازیکن دو توپ داده می‌شود.
امتیاز دهی توسط داوران به این صورت است که بعد از پرتاب تمامی توپ‌ها (شامل تمامی توپ‌های پنالتی در صورت لزوم) انجام خواهد شد. طرفی که دارای نزدیکترین توپ به توپ هدف باشد، برای هر توپ نزدیکتر به توپ هدف نسبت به نزدیکترین توپ حریف خود به توپ هدف یک امتیاز دریافت می کند.
در صورت انجام یک تخلف، سه نوع پنالتی (جریمه) وجود دارد که عبارت است از اعطای دو توپ اضافی به طرف مقابل، بازپس گیری توپ که عبارت است ازبرداشتن توپ خطا از داخل زمین و گذاردن آن در داخل ظرف مخصوص توپ‌های مرده. و حالت سوم اخطار و خارج شدن بازیکن از دور مسابقه است وهنگامی که به یک بازیکن اخطار داده می‌شود داور این اخطار را در برگه امتیازات یادداشت می‌کند و اگر برای بار دوم اخطار داده شود، بازیکن از دور مسابقات حذف می‌شود.
همچنین محدودیت زمانی حداقل 5 دقیقه و حداکثر 8 دقیقه برای هر دور بازی برای کلاس‌های BC1 تا BC4 و انفرادی تا تیمی اعمال می‌شود.
این ورزش تاثیرات زیادی در سلامت روان و جسم ورزشکاران دارد که از جمله آنها می توان به پیشگیری از مبتلاشدن به برخی بیماری‌ها مثل بیماری‌های مربوط به دستگاه کلیوی، زخم بستر، تغیر شکل یا خشکی و لاغری عضلات، استخوان‌ها و مفصل‌ها، تقویت روحیه و اثر روانی مطلوب در فرد معلول و خانواده‌ی او، تقویت مهارت‌های حرکتی، کاهش اختلالات عاطفی و افزایش رشد عاطفی، تقویت و هماهنگی بیشتر بین حواس، شناخت بیشتر توانمندی‌های خود و تلاش در جهت افزایش نکات مثبت و اصلاح نکات منفی ورزشکار، تقویت حس مسوولیت‌پذیری و افزایش مشارکت اجتماعی،تقویت هوش دیداری فضایی، بدنی جنبشی، درون فردی، میان فردی، افزایش خلاقیت و بالابردن میزان تمرکز فکری و تعادل روانی و در نهایت میزان سلامت روحی و روانی را برای آنان و خانواده و جامعه اشاره کرد.
بنا بر این گزارش، عباس اردستانی، مسوول انجمن بوچیای جانبازان و معلولان در رابطه با جایگاه این ورزش در بین ورزش های جانبازان و معلولان در سطح بین المللی، گفت: در بیشتر کشورها توجهی خاص به ورزش بوچیا در بین سایر رشته های ورزشی معلولان می شود به گونه ای که این رشته در پارالمپیک هم برگزار می شود.
وی با بیان اینکه هدف ما از شرکت در مسابقات آسیایی توکیو توسعه این ورزش است و مدال آوری جزء اهداف درجه دوم ما به شمار می آید، افزود: نخستین مسابقات بین المللی که تیم بوچیای کشورمان اعزام شد مسابقات فسپیک آسیایی در سال 85 بود که تیم کشورمان در بخش انفرادی و دوبل مسابقات حاضر شد و در بخش تیمی مسابقات به دلیل تجربه کم نتوانست شرکت کند اما در مسابقات توکیو در هر سه بخش انفرادی، دوبل و تیمی شرکت می کنیم.
وی افزود: مهم ترین مشکل ما در رشته بوچیا فقدان توپ استاندارد بود که با واردکردن این توپ ها از کشور آلمان به دنبال رفع این مشکل هستیم.
وی در پایان گفت: تفاوت جنسیتی در این ورزش مطرح نیست و بانوان و آقایان می توانند در یک تیم واحد حاضر باشند.