ماهيان بادكنكي ( Puffer fishes ) از جمله ماهيان موجود در آبهاي جنوبي كشورمان مي باشند كه از لحاظ اكواريومي و زينتي و بعضاً خوراكي در خاور دور داراي ارزش خوبي مي باشند؛ اين ماهيان به گونه اي تکامل يافته اند که مي توانند به طرفين و حتي به عقب شنا کنند بعلاوه در هنگام ترس و يا مواجه باخطر بدن خود را با بلعيدن آب تا چند برابر متورم نمايند. با توجه به اينكه تاكنون درخصوص پراكنش و تنوع اين ماهيان در آبهاي جنوب كشور كار مدوني انجام نگرفته بود و اغلب اين ماهيان جزء گونه هاي دور ريز صيد مي باشند؛ بدين منظور از منطقه ماهشهر تا خليج گواتر در يك كار دو ساله در فصول مختلف به نمونه برداري و شناسايي وسپس بررسي پراكنش و تنوع اين ماهيان پرداخته شد . و در مجموع در اين بررسي 16 گونه كه متعلق به 8 جنس و 2 خانواده : Diodontidae خارپشت ماهيان , فوگل ماهيان Tetraodontidae جمع آوري و شناسايي گرديد.
..
مواد و روش کار:
مناطق نمونه برداري در اين بررسي در چهار استان جنوبي در 11 ايستگاه از منطقه ماهشهر تا خليج گواتر و صيدگاههاي اصلي آبزيان و جزاير استان هرمزگان بود. مدت انجام بررسي در يك پروژه دو ساله در فصول مختلف صورت گرفت. روشهاي نمونه برداري و بررسي بوسيله الف )غواصي همراه با ادوات صيددستي و بررسيهاي تکميلي با تصوير برداري از زير آب. ب) با استفاده از تور گوشگير صيد ماهيان خوراكي يا با استفاده از تورترال بر روي كشتيهاي صيد صنعتي و بررسي تورهاي مشتا و بررسي صيد صيادان محلي ج) بازبيني نمونه هاي موزه هاي آبزيان و جانورشناسي دانشگاهها و مراكز تحقيقات شيلات. شناسايي نمونه ها نيز بوسيله كليدهاي معتبر شناسايي از جمله 25 كليد شناسايي موجود و كليد هاي شناسايي و منابع ارائه شده توسط سازمان خواربار جهاني FAO و مطابقت دادن خصوصيات مورفومتريک (Morphometric) و يا مريستيک (Meristic) با منابع صورت گرفت و نتايج در جدول قرار گرفت. در بررسي تکميلي تمامي منابع نيز بررسي و گونه هاي موجود در منطقه مشخص و در جدول قرار گرفت.
..
بحث
در اين بررسي بيشترين نمونه بدست آمده و گونه غالب در تمام گشتها گونه بادكنك ماهي خال شيري Chelonodon patoca بود كه در تمام مناطق خليج فارس و درياي عمان صيد و مشاهده گرديد. همچنين در گشتها چند گونه نادر بدست آمد
1) گونه Arothron reticularis اين گونه تنها 1 نمونه صيد گرديد

2) گونه : Torquigener flarimaculosus كه تنها 1 عدد از آن در تورترال صيد گرديد.
بيشترين تنوع بادكنك ماهيان مربوط به هر دو خانواده مورد اشاره در درياي عمان و نمونه هاي بدست آمده در اين بررسي مطمئناً در برگيرنده بخش اعظمي از اين ماهيان در آبهاي جنوبي كشورمان مي باشد و 95 درصد از گونه هاي اين ماهيان را در برمي‌گيرند. اغلب گونه هاي بدست آمده جزء ماهيان زينتي مي باشند. و اكثر آنها از لحاظ اكواريومي و زينتي داراي ارزش مناسبي مي باشند . البته بعضي از اين گونه ها ارزش غذايي نيز پيدا مي كنند اما متأسفانه بدليل سمي بودن آنها و عدم آشنايي با مراحل عمل آوري و پخت مورد مصرف خوراكي قرار نمي گيرند. كه در صورت بازاريابي مناسب و بررسي در خصوص عمل آوري و روشهاي نگهداري آنها مي توان آنها را به كشورهاي خاور دور صادر نمود.
..
نتايج
در اين بررسي مجموعاً 16 گونه از انواع ماهيان بادكنكي بدست آمد. گونه هاي بدست آمده به 2 خانواده مهم از بادكنك ماهيان تعلق داشتند .
..
1) فوگل ماهيان TETRAODONTIDAE و از اين خانواده 5 جنس شناسايي گرديد و10 گونه به ترتيب :
بادكنك ماهي خالدار Stellatus Arothrn
بادكنك ماهي خاكستري Immaculatus.A
بادكنك ماهي گورخري reticularis.. A
بادكنك ماهي خال شيري Patoca chelonodon
فوگل ماهي لكه دار Guentheri Lagocephalus
فوگل ماهي صاف Inermis .L
فوگل ماهي زيتوني lunaris . L
فوگل ماهي دراز Sceleratus.L
بادكنك ماهي كوتوله خال زرد Flavimaculosus Torquigener
پوفي ماهي خالدار قرمز Solandri Canthigaster
..
2) خارپشت ماهيان : DIODONTIDAE که درمجموع 3 جنس و 5 گونه به ترتيب زير به اين خانواده تعلق داشت :
خارپشت ماهي لب منقاري. Orbicularis Cyclichthys
خارپشت ماهي خال زردSpilolstylus C

خارپشت ماهي خالدار معمولي histrix Diodon
خارپشت ماهي خاربلند Holocanthus .D و خارپشت ماهي لكه‌دار Liturosus. D
خارپشت ماهي پهلوسياهCalori Lophodiodon مي باشد.