برنامه‌سازان کودک معتقدند ساخت برنامه‌های الف ویژه برای کودکان باید در دستور جدی برنامه‌های سازمان صدا و سیما قرار بگیرد و همانطور که به آثار تاریخی بودجه مناسبی تعلق می‌گیرد به آثار کودک هم می‌تواند اختصاص یابد.

به گزارش خبرنگار مهر، در حال حاضر اکثر برنامه‌های کودک تلویزیون به برنامه‌هایی با حضور یک مجری، چند عروسک و پخش زنده منتهی شده است، حتی برخی برنامه‌های عروسکی زنده متن ندارند و تنها یک خط داستان نوشته شده به مجری داده می‌شود که مابقی کلمات به صورت بداهه میان مجری و عروسک‌ها رد و بدل شود.
این در حالی است که شبکه دو به عنوان شبکه کودک و نوجوان تعریف شده و انتظار می‌رود در این شبکه شاهد آثار متنوع برای کودکان باشیم. گرچه وقتی گروه‌های حرفه‌ای برای ساخت برنامه‌های کودک وارد تلویزیون شده‌اند، نشان داده‌اند که می‌توانند کارهای مخاطب پسند بسازنند. همچون ترکیب ایرج طهماسب و حمید جبلی که نوروز امسال توانستند با کلاه قرمزی مخاطبان زیادی را پای تلویزیون بنشاند.

این روزها شاهد تنوع آثار نمایشی برای بزرگسالان هستیم و آثار زیادی در قالب تله فیلم و سریال تهیه می‌شود، ولی بخش کمی از بودجه همیشه شامل حال تولید آثار کودک می‌شود، حتی هرگز پیش نیامده که بودجه یک سریال تاریخی الف ویژه به ساخت کار ماندگار و فاخری در زمینه کودکان اختصاص یابد.

البته علی دارابی، معاون سیما تاکید کرده که امسال شبکه دو ماموریت‌اش را جدی‌تر دنبال می‌کند و دیگر کارهایی تهیه نمی‌کند که در حوزه بزرگسال باشد و به سمت افزایش تولید برنامه‌های کودک پیش می‌رود.

مسلمی: حرف‌ها برای ساخت برنامه‌های ماندگار کودک فقط در حد شعار باقی نماند

محمد مسلمی، بازیگر و کارگردان "فیتیله جمعه تعطیله" درباره نبود برنامه‌های الف ویژه برای کودکان به خبرنگار مهر گفت: دوستان ما در تلویزیون، سینما و تئاتر باید نگاه جدی به برنامه‌های کودک داشته باشند و حرف‌ها در حد شعار یک هفته‌ای باقی نماند. باید نگاه بنیادی داشته باشیم. باید بهترین سالن‌ها به تئاترهای کودک اخصاص یابد، چون بچه‌ها بزرگترها را می‌توانند به تئاتر بکشانند. همچنین باید ادبیات کودکان هم تصحیح شود. برنامه‌های مجری عروسک خیلی افزایش یافته و باید سعی کنیم این نوع برنامه‌ها را هدایت کنیم. سازمان صدا و سیما هم علاقمند است تولیدات فاخر در زمینه کودکان داشته باشد و هنرمندان می‌توانند در این باره تلاش خودشان را داشته باشند.

این بازیگر تاکید کرد: ساخت برنامه‌های الف ویژه برای کودکان ضروری است. بهتر است مسئولان تلویزیون هر ده سال یکبار یکی از بودجه‌های سریال‌های تاریخی را به کار کودک اختصاص بدهند تا شاهد یک کار فاخر باشیم. در دنیا برای کارهای کودک هزینه‌های زیادی می‌شود. ما فرهنگ غنی داریم و می‌توانیم با بهره بردن از فرهنگ اصیل خودمان قصه‌های جذابی را در قالب برنامه‌های متنوع برای کودکان به تصویر بکشیم.

این کارگردان درباره اینکه چرا هنوز شبکه دو به عنوان شبکه کودک به رسمیت شناخته نشده، توضیح داد: با وجود اینکه شبکه دو به عنوان شبکه کودک معرفی شده، اما هنوز شاهد تولید برنامه‌هایی برای بزرگسالان هستیم. البته آقای دارابی معاون سیما در جلسه‌ای که با برنامه‌سازان کودکان داشتند، تاکید کردند این مسئله حل می‌شود و برنامه "فیتیله جمعه تعطیله" در راستای سیاست‌های آقای دارابی شبانه روی آنتن خواهد رفت.

وی خاطرنشان ساخت: امیدواریم صحبت‌هایی که داشتیم فقط در مرحله تئوری باقی نماند و عملی شود. کارهای کودک نیازمند بودجه لازم است. از سوی دیگر هنرمندان نباید به کارهای کودک، کودکانه نگاه کنند؛ چون ساخت برنامه کودک کاملاً تخصصی است. وقتی بچه بیمار می‌شود پیش دکتر متخصص برده می‌شود و نه پیش هر پزشک عمومی. بنابراین باید نگاه جدی به ساخت برنامه‌های کودک شود.

یکی دیگر از نکات قابل توجه در برنامه‌های کودک استفاده درست از موسیقی‌های جذاب است. نباید موسیقی محتوا را تحت تاثیر قرار بدهد، بلکه باید مکمل کننده محتوا باشد.

از سوی دیگر موسیقی و شعر برنامه‌های کودک نباید کاملاً سردستی و فکرنشده باشد، حتی یک قافیه ساده را هم در سرودن شعرها نباید ساده پنداشت؛ چرا که در این صورت کارها بیش از پیش مخاطب را به ساده اندیشی و ساده پسندی سوق می‌دهد. به ویژه کودکان که از همان ابتدا باید با حکایت‌ها، قصه‌ها و شعرهای تاثیرگذار آشنا شوند که گاهی تاثیر مستقیم در سرنوشت آنها و طرز تفکرشان در آینده خواهد داشت.

کرامتی: وقتی می‌گوییم برنامه‌سازان کودک جدی گرفته شوند، آقایان فکر می‌کنند شوخی می‌کنیم

سوسن کرامتی، تهیه‌کننده برنامه‌های "تابستان شاد"، "همیشه بهار"، "قلقلی در سرزمین قلقک‌ها" و "ترمه ترنج گل افشان" در پاسخ به این سئوال چرا در برنامه‌های کودک شاهد هستیم موسیقی فضای کل برنامه را در احاطه خودش دارد و محتوا رها می‌شود، به خبرنگار مهر توضیح داد: من همیشه به محتوای کار توجه می‌کنم، چرا که وقتی محتوا رها شود نه تنها کیفیت اثر پایین می‌آید، بلکه تاثیر زیادی هم بر بچه‌ها خواهد داشت.

وی درباره نبود برنامه‌های الف ویژه کودکان گفت: من احساس می‌کنم بودجه موجود است، ولی کار کودک خیلی جدی گرفته نمی‌شود. البته ساخت برنامه‌های الف ویژه به سیمافیلم واگذار شده تا تله فیلم‌های الف ویژه برای کودکان تهیه کند. در واقع قرار شده برنامه‌سازان طرح‌هایشان را به این مرکز ارائه دهند و در آنجا بعد از تفکیک کارها فیلم‌های الف و الف ویژه تهیه شود.
این تهیه‌کننده درباره اینکه چرا ساخت برنامه‌های الف ویژه همیشه در حد تئوری باقی می ماند؟ افزود: البته کارهای الف ساخته می‌شود، اما الف ویژه نه. واقعاً نمی‌دانم باید چه بگویم که چرا این اتفاقات دامن‌گیر برنامه‌های کودک می‌شود. نمی‌دانم چرا به کارهای کودک نگاه جدی نمی‌شود.

کرامتی خاطرنشاخت: وقتی قرار است سریال "مختارنامه" ساخته شود مسئولان به دنبال عوامل حرفه‌ای می‌گردند و بودجه مناسبی هم به کار تعلق می‌گیرد، اما هیچ وقت این اتفاق در برنامه‌های کودک نمی‌افتد و بودجه‌ای مثل سریال‌های "مختارنامه" به ساخت برنامه‌های فاخر کودکان اختصاص نمی‌یابد.

وی یادآور شد: نمی‌دانم چرا برنامه‌سازان کودک جدی گرفته نمی‌شوند. وقتی به آقایان می‌گوییم ما را جدی بگیرید، فکر می‌کنند شوخی می‌کنیم. وقتی کاری از بنیان درست برنامه‌ریزی شود، می‌تواند سالها جایگاه مناسبی داشته باشد.

حبیبی: ساخت اثر برای کودکان سخت‌تر از بزرگسالان است

غلامرضا حبیبی، تهیه‌کننده برنامه "نوجوان امروز فردا" درباره نبود برنامه‌های الف ویژه کودکان در حالی که شبکه دو از دو سال و نیم پیش به عنوان شبکه کودک معرفی شده، به خبرنگار مهر گفت: شبکه دو بعد از ایام نوروز امسال ماموریت جدی‌تر در زمینه ساخت برنامه‌های فاخر برای کودکان دارد. گرچه در سال‌های قبل عنوان این شبکه برای کودکان انتخاب شده بود، اما قرار بود در ابتدا زمینه‌سازی شود و بعد به مرور شاهد این اتفاق باشیم که بعد از ایام نوروز این مسئله جدی‌تر شده است.

وی درباره اینکه ساخت برنامه‌های کودک تا چه حد نیازمند تخصص لازم است، توضیح داد: کار برای کودکان نه تنها نیازمند تخصص است، بلکه نسبت به ساخت کاری برای بزرگسالان دشوارتر است، حتی گاهی فیلمسازان به دلیل سختی‌ها از ساخت اثر برای کودکان پرهیز می‌کنند. همچنین وقتی فیلمسازان کودکان بعد از مدتی به سمت ساخت کارهای بزرگسال ترغیب می‌شوند دیگر به دلیل سهل الوصول بودن ترجیح می‌دهند برای این قشر بسازنند.

این تهیه‌کننده خاطرنشان ساخت: برای ساخت اثری برای کودکان باید خلاقیت داشت و با زبانی ساده به موضوع‌ها پرداخت. گاهی شاهد هستیم برنامه‌سازان کودک بدون تحقیق برنامه‌هایی می‌سازنند، به همین دلیل آنها درباره کودکان برنامه ساخته نه برای کودکان. از سوی دیگر در رسانه‌های بیگانه شاهد ساخت برنامه‌های قوی برای کودکان هستیم که حتی 40 سال بعد از ساخت آن هم به دلیل اینکه بنیان قوی از ابتدا داشته باز هم ساخت آن ادامه پیدا می‌کند. در حالی که تهیه‌کنندگان و نویسندگان اولیه آن از دنیا رفته‌اند.

حبیبی ادامه داد: حتی برنامه‌های قوی کودک آنها در کشورهای دیگر هم تکثیر می‌یابد. این مسئله اتفاق نمی‌افتد مگر آنکه بنیان برنامه‌ای از ابتدا درست برنامه‌ریزی شده باشد. بنابراین تحقیق و پژوهش در ساخت برنامه‌های کودک اصلی مهمی است و باعث می‌شود آن برنامه رنگ و لعاب خوبی داشته باشد. دنیای بچه‌ها تخیل و ساده است. باید ابتدا این دنیا را به خوبی درک کرد و بعد برای آنها برنامه ساخت.

وی با اشاره به مدیریت جدید شبکه دو گفت: خوشبختانه آقای بخشی‌زاده تصمیم صحیحی درباره ساخت برنامه‌های فاخر برای کودکان گرفته‌اند. همچنین تصمیم دارند ارگان‌هایی که برای کودکان فعالیت می‌کنند، حتی نشریاتی که حوزه علمیه در می‌آورد، سروش نوجوان، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان و ... را هم راستا با یکدیگر کرده تا شاهد یک مدیریت درست و ساخت آثار ماندگار برای کودکان باشیم.

زارعان: نهادهایی که در زمینه کودکان کار می‌کنند باید هم نفس با سازمان صدا و سیما شوند

علی زارعان، مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه تهران درباره نبود برنامه‌های الف ویژه کودکان به خبرنگار مهر گفت: از نگاه متولیان تولید انیمیشن‌ها الف ویژه هستند. از سوی دیگر باور کنید سازمان صدا و سیما در زمینه سرمایه‌گذاری برنامه‌های فاخر کوک با تمام ظرفیت‌ها تلاش می‌کند و وجود یک مرکز مستقل پویانمایی (صبا) نشان‌هنده توجه صدا و سیما به مخاطب کودک است.

وی در ادامه افزود: البته باید پذیرفت تولید انیمیشن فرآیند زمانبری است. این نظریه را که سازمان صدا و سیما نیازمند طرح جامعی برای تولید برنامه‌های فاخر کودک است، قبول دارم، اما نمی‌پذیرم که صدا و سیما سرمایه‌گذاری در این باره نمی‌کند. ما به طرح جامعی نیاز داریم تا تمام نهادهایی که در زمینه کودکان فعالیت می‌کنند مثل سازمان تبلیغات، کانون پرورش فکری کودک و نوجوان با صدا و سیما هم نفس شوند.

مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه تهران خاطرنشان ساخت: البته نهادهای مختلف در این باره کارهای ارزشمندی تولید می‌کنند و من نمی‌خواهم آن را نفی کنم، اما اگر طرح جامعی داشته باشیم؛ مسلماً بهتر می‌توانیم برنامه‌های فاخر تولید کنیم. ساخت تولیدات الف ویژه کار راحتی نیست.

زارعان تاکید کرد: از سوی دیگر باید تولیدات را طبقه‌بندی کنیم تا نگاه تخصصی‌تر شود. همانطور که برای تولید یک سریال الف ویژه مثل "مختارنامه" تلاش می‌شود تا بهترین کارگردان انتخاب شود برای کارهای الف ویژه برای کودکان هم باید اینگونه عمل کنیم. البته کارگردانانی که در زمینه آثار بزرگسال موفقیت‌های زیادی کسب می‌کنند این طور نیست که بتوانند در کارهای کودک هم تا این حد موفق شوند؛ چرا که ساخت برنامه‌های کودک هم تخصص خودش را می‌طلبد.

امیدواریم در آینده شاهد افزایش ساخت برنامه‌های الف ویژه برای کودکان باشیم و صحبت‌های علی دارابی، معاون سیما فقط در حد تئوری باقی نماند.